Plaatjes zonder problemen

SONY DSC

Bron: Twicepix

Leerlingen willen graag een werkstuk of presentatie met mooie plaatjes illustreren. Een plaatje zegt immers meer dan 1000 worden. Stiekem in de openbare bibliotheek plaatjes knippen uit de encyclopedie hoeft echt niet meer. Dat is zóóóóóó vorige eeuw! En crimineel.
Plaatjes en filmpjes zijn er genoeg te vinden
op het internet. Maar weten uw leerlingen dat je ze niet allemaal zo maar mag gebruiken? Er zijn regels voor het gebruik van beeldmateriaal. Houd je je er niet aan, dan ben je een crimineel voordat je het weet.

Dat laatste overkwam de 15-jarige  Bram Vermeulen in 2010. Hij maakte een website over voetbal en plaatste er een afbeelding van zijn voetbalheld Johan Cruijff op. De fotograaf sleepte hem voor de rechter wegens schending van het auteursrecht.  De rechter gaf de fotograaf gelijk en veroordeelde Bram  tot een boete van € 4000 (Bron: Joop.nl). Het VARAprogramma de Ombudsman besteedde op 19 november 2010 aandacht aan deze zaak.

Ander geruchtmakende zaken omtrent foto’s en auteursrechten:

Waar vind je foto’s die je zonder problemen kunt gebruiken?

Natuurlijk ben je van het probleem af als je zelf foto’s maakt. Maar dat is niet altijd mogelijk. Denk aan beelden uit verafgelegen oorden op aarde of daarbuiten. En wie krijgt er zijn idool voor de eigen camera?  En bovendien scheelt het veel werk als je foto’s van anderen mag gebruiken.

Rechtenvrij zoeken

Verreweg de meeste leerlingen, en docenten, maken gebruik van de afbeeldingenzoeker van Google. Op die plaatjes rust vaak auteursrecht.  Hoe kom je toch aan plaatjes zonder problemen?

rechtenvrij zoeken in Google

Maak gebruik van geavanceerd zoeken. Ga via het tandwieltje rechtsboven naar geavanceerd zoeken. Bij ‘Gebruiksrechten’ kun je aangeven dat je zoekt naar foto’s die hergebruikt mogen worden.

Google Presentaties

Een handige en zeker veilige weg om aan plaatjes te komen is door je presentatie in  Google Presentaties te maken. Klik op Extra > Onderzoek en er opent een extra venster om zoekopdrachten te geven

rechtenvrij zoeken in Google Presentaties

In dat venster kun je aangeven dat je alleen (beeld)materiaal krijgt dat je absoluut vrij mag gebruiken. Bij het resultaat staat ook de bron vermeld, dus die kun je direct in je bronnenlijst opnemen.

Handige sites

Er zijn meer websites waarop je bruikbare beelden kunt vinden. Vaak veel beter en gemakkelijker dan via Google. Veel organisaties en bedrijven stellen afbeeldingen en filmpjes beschikbaar voor algemeen gebruik. Dat is juist reclame voor hen, dus dat vinden ze helemaal niet erg. Bovendien scheelt het veel zoektijd als je al op een gespecialiseerde site zit.

  • Techniek Beeldbank | meer dan 500 professionele foto’s met allerlei beelden die met technische beroepen te maken hebben.
  • Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed | 500.000 foto’s en tekeningen van erfgoed, vooral monumenten, stadsgezichten, landschappen en archeologische items. Foto’s tot een grootte van 800 pixels vallen onder een Creative Commons Licentie: gebruik is toegestaan als de bron wordt vermeld.
  • Beeldbank Noord-Holland | Bijna 400.00 foto’s, prenten en ander beeldmateriaal van archieven en historische verenigingen in Noord-Holland. Voor grotere foto’s – en informatie over mogelijkheden van hergebruik – wordt doorverwezen naar de deelnemende archieven.
  • Fotocollectie Nationaal Archief | Ruim 1 miljoen Nederlandse foto’s uit de periode 1865 – 1990. Allerlei onderwerpen zijn hier te vinden, bijvoorbeeld voetbal, Deltawerken, Tweede Wereldoorlog, politici, Koninklijk Huis, landbouw, visserij, Suriname, Indonesië en het Nederlandse leger.
  • Geheugen van Nederland | Uitgebreide verzameling beelden en teksten (vaak verborgen of in privé-collecties ondergebracht) van Nederlandse culturele instellingen.
  • Google – Geavanceerd zoeken naar afbeeldingen | Zoeken in miljoenen plaatjes op websites, waarbij je kan zoeken op o.a. formaat, bestandstype, gezichten of foto’s in een bepaalde kleur. Bij Gebruiksrechten kun je aangeven dat je zoekt naar foto’s die hergebruikt mogen worden. André Manssen legt het uit op zijn blog.
  • Fotogalerij van National Geographic | Kwaliteitsfoto’s van over de hele wereld verzameld. Meestal met mensen en natuur als onderwerp. Niet altijd rechtenvrij te gebruiken!
  • Flickr | Deze community voor digitale fotografie bevat honderdduizenden online foto-albums. Je kan op trefwoord zoeken, en het is mogelijk om de gevonden foto’s te bekijken als slideshow. De fotograaf geeft zelf aan of de foto door anderen gebruikt mag worden.
  • LIFE – historische foto’s uit het archief van het tijdschrift LIFE.
  • Luna Commons Toegang tot ruim 30.000 foto’s en ander beeldmateriaal in historische collecties, waaronder architectuur, landkaarten, landschapsfoto’s, affiches en beeldende kunst.
  • Morguefile | Rechtenvrije foto’s, vaak in hoge resolutie. Geen registratie nodig.
  • New York Public Library | Ruim 800.000 beelden uit bibliotheek collecties, waaronder posters, foto’s en kaarten.
  • Pics4Learning | Rechtenvrije foto’s voor gebruik in het onderwijs, met o.a. natuur, plaatsen, kunst en wetenschap.
  • Pixelio.de | Duitstalige website met rechtenvrije foto’s. Om foto’s te downloaden in hoge resolutie is het nodig om te registreren.
  • Search.Stagram | Zoekmachine om foto’s te zoeken van Instagram gebruikers: hippe foto’s met retrolook. Je kan zoeken op trefwoord(en) en hashtags.
  • Stockvault | Rechtenvrije foto’s voor niet-commercieel gebruik, in verschillende categorieën. Geen registratie nodig.
  • Stock.xchng | Grote collectie rechtenvrije foto’s in alle categorieën. Om grotere afbeeldingen te downloaden is registratie nodig
  • TinEye | Deze fotowebsite werkt omgekeerd: je kan een foto – of een link naar een foto – uploaden om na te gaan waar de foto vandaan komt, en zoeken naar een bestand in het oorspronkelijke formaat. De dienst is ook te gebruiken om te speuren naar het gebruik van eigen foto’s op internet.
  • Totally Free Images | Verzameling foto’s die afkomstig zijn van regeringswebsites. Alle foto’s kunnen – zonder bronvermelding – worden gebruikt. De zoekmogelijkheden zijn beperkt.
  • Twicepix  | Rechtenvrije foto’s, die ook gedownload kunnen worden in groot formaat. Geen registratie nodig.
  • Unprofound.com | Rechtenvrije foto’s, op kleur gesorteerd. Geen registratie nodig.
  • Woophy | Foto’s van locaties in de hele wereld: voornamelijk natuur- en landschapfotografie. Zoek op de kaart.
  • Worldcam | Zoeken naar Instagram foto’s op GPS locatie.

Video’s zoeken

Video’s vind je niet alleen op YouTube …

beeldbank logo

… maar ook op SchoolTV Beeldbank…

teleblik logo

… of Teleblik
(account vereist, scholen krijgen
jaarlijks een gratis toegangscode
toegestuurd).

Meer weten?

(met dank aan Tessa van Zadelhoff voor het doorgeven van de links)

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s