Mooie fouten zijn niet lelijk

taalvaud

Elke docent is een taaldocent. Het is een adagium dat ik mij zeer aantrek. Taal is iets waar we zuinig op moeten zijn. Zoals vele van mijn lezers weten houd ik me graag bezig met taal. Ik heb er zelfs mijn werk van gemaakt, ook al geef ik op school les in andere vakken.
(Taal)fouten zijn niet alleen irritant en soms gewoon stom, ze kunnen ook tot fantastische dingen leiden. Daarom wil ik een lans breken voor sommige(!) fouten. En niet alleen voor taalfouten.

 

Maar toch eerst even de taal:

‘De taal is het voertuig van de geest, maar ons Nederlands is wel een krakende wagen geworden’ (Driek van Wisse, 1943 – 2010).

Dat kan ik beamen. Naast vele taalpareltjes zie ik ook veel missers. Ze variëren van bescheiden schoonheidsfoutjes, als resultaat van onwetendheid of slordigheid, tot echte overtredingen. Onder welke categorie je ze ook wil scharen, ze zouden niet mogen voorkomen.

Spatie

Een bekend type overtreding is de spatiefout. Meestal komt die voor uit onwetendheid. Én uit de invloed van het Engels. Daar waar de Engelsen de samenstelling post office in twee woorden schrijven, schrijven wij postkantoor nog steeds als één woord. En dat blijft ook zo. De website ‘Signalering onjuist spatiegebruik’ verzamelt sinds jaar en dag voorbeelden van overbodige spaties. Een enkele keer duikt een voorbeeld op waar een spatie juist wel op zijn plaats is.

Vorige week heb ik een aantal kilometers te voet afgelegd en dus wat meer tijd om goed om me heen te kijken. Meer dan wanneer ik autorijd of fiets. Mijn taalvoelsprieten staan altijd uit, of ik dat nou wil of niet. Onderstaande voorbeelden signaleerde ik binnen drie minuten. Het zijn uitstallingen van de lokale middenstand in een dorp even buiten mijn woonplaats.

Pioenroos

pioen roos

Een pioenroos is een bloem uit een stuk. Een ieder die de plant ziet zal dat snel kunnen bevestigen. Een mooie volle, ronde verschijning waar geen spatje tweedeling aan te bekennen valt. Toch staat hij in twee stukken op het bord vermeld. En waarom met twee hoofdletters? Is de pioenroos van Koninklijken bloede? Of verwant aan de Almachtige? Ik dacht het niet.

pioenroos

pioenroos

Dus een hoofdletter, omdat het om een eigennaam gaat, of omdat het woord aan het begin van een zin of summiere opsomming staat? Vooruit dan maar.

 

Kentekenplaat

Van een heel andere categorie is dit bord. Het lijkt als of er vier spaties in de mededeling staan. De mededeling bestaat uit drie woorden en twee spaties zijn terecht.

kenten platen te koopToch kan ik deze ‘fout’ billijken. De manier waarop deze waar aan de man wordt gebracht doet recht aan de aard van het artikel. Wat zou er gebeuren als ‘kentekenplaten’ op één bordje was gefrommeld? Of als er, geheel volgens de regels, een koppelteken achter ‘kenteken ‘ is geplaatst? Zou u de mededeling dan nog serieus nemen? Waarschijnlijk niet.

Ik verwijs in zulke gevallen graag naar een anekdote die de ronde doet over Ben Webster, een Amerikaans jazzsaxofonist uit een ver verleden (1909 – 1973).

Ben Webster zat al bijna twintig jaar in het vak, toen hij er over nadacht om maar eens les te gaan nemen. ‘Dan haal je nog meer uit die toeter’, had een collega hem toevertrouwd.
Webster zocht de beste leraar die hij vinden kon. Op diens verzoek speelde jij een riedeltje en paste alle trucs uit zijn twintigjarige loopbaan toe. De leraar zat even bedachtzaam te kijken en sprak toen, na enige aarzeling: ‘U doet bijna alles fout wat er maar fout kan gaan. Maar gaat U alstublieft zo door, want U doet het zo mooi fout.’

Mooie fouten

Mooie fouten komen we vrijwel dagelijks in de taal tegen. Kinderen, politici, reclamemakers en cabaretiers zijn er het sterkst in. Ze maken mooie, foute woorden. Soms doen ze dat bewust, andere keren is het een verspreking die, onbedoeld, succes heeft. Het zijn originele fouten die beklijven.

Sommige fantastische uitvindingen zijn ontstaan uit fouten of toevalligheden. Zonder die uitvindingen zou onze wereld er ander hebben uitgezien.

Daarom mogen sommige fouten van mij blijven bestaan.

Advertenties

5 gedachten over “Mooie fouten zijn niet lelijk

  1. Pingback: Mooie fouten zijn niet lelijk | Technologie in ...

  2. Remko Boers

    Een stukje tekst over taalfouten schrijven, vraagt er bijna om om kritisch gelezen te worden.
    Dat het vreselijk moeilijk is om zonder fouten te schrijven, bewijs je bij deze. Ik heb (zonder echt te zoeken) vier fouten in bovenstaande tekst gelezen. 🙂
    Of heb je die er expres in laten zitten? 😉

    Like

    1. Remko Boers

      Volgens mij ben je al op zoek geweest, en heb je ook al iets gevonden. Ik zie er nu nog één. Klopt dat; heb je er drie verbeterd? Anders lees ik er nu ook overheen… 🙂
      De fout die ik nu nog zie, staat na het woordje Webster.

      Like

  3. albert lubberink Berichtauteur

    Ik heb er vijf(!) verbeterd. Spaties, tikfoutjes , woordje vergeten… Geen ‘echte taalfouten’, gelukkig. Wel slordig. Zal i.p.v. zat is een scanfout die ik niet had gezien. Zo zie je maar weer: een second opinion is altijd winst. Je tekst een nachtje laten liggen en dan nog eens goed nalezen voordat je hem publiceert ook. Bedankt!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s